Pałac Kultury i Nauki w grudniu 2012 roku

Budynek – zastrzeżony znak towarowy

Od kilku dni opinię publiczną w Warszawie rozgrzewa kontrowersyjne zdarzenie: dyrekcja Pałacu Kultury i Nauki zastrzegła jego wizerunek i znak towarowy. Od tej chwili nie wolno wykorzystywać fotografii, przedstawiających Pałac w celach komercyjnych, czyli np. na kładkach książek. „Chodzi o promocję marki, wzmocnienie czy ocieplenie wizerunku, zwiększenie zysku, sprzedaży produktu czy promowanie idei” – mówił „Gazecie Stołecznej” dyrektor biura prawnego Pałacu Kultury, Jacek Nycz.

Jak się przy okazji okazało, w ten sam sposób zastrzeżony jest wizerunek Mostu Świętokrzyskiego. Władze miasta rozważają poszerzenie tej listy o kolejne obiekty, np. pomnik Adama Mickiewicza, Kolumnę Zygmunta czy fontanny na Podzamczu.

Pałac Kultury i Nauki w grudniu 2012 roku
Pałac Kultury i Nauki w grudniu 2012 roku

Pałac Kultury jest ikoną Warszawy – jej symbolem, najbardziej rozpoznawalnym obiektem. Czy jest oburzające, że jego zarządcy chcą zarobić na wykorzystaniu jego wizerunku? Wieża Eiffela nie jest zastrzeżonym znakiem towarowym… w dzień. Jej wygląd w promieniach słońca należy do domeny publicznej i można go wykorzystywać dowolnie, jednak w nocy jest to już zabronione, a ma to związek z prawami autorskimi projektanta oświetlenia wieży. To, jak budowla wygląda nocą jest twórczością chronioną prawem. Do tego stopnia, że teoretycznie nawet turyści powinni mieć pozwolenie na utrwalanie jej wizerunku (czyli fotografowanie lub filmowanie).
Wiele budynków w Europie jest zastrzeżonymi znakami towarowymi, których wizerunku nie wolno wykorzystywać w celach komercyjnych. Należą do nich m.in. nowojorska Statua Wolności; słynny londyński „Ogórek”, czyli biurowiec St. Mary Axe (proj. Normaln Foster); The Atomium w Brukseli, model cząsteczki żelaza, zbudowany na potrzeby Expo’58; kościół Sagrada Família w Barcelonie (proj. Antonio Gaudi); szklana piramida na dziedzińcu Luwru (proj. I. M. Pei); nowojorski Chrysler Building z 1931 roku i „Ptasie Gniazdo”, czyli Stadion Olimpijski w Pekinie z 2008 roku (Proj. Herzog&de Meuron).
Spora listę obiektów, będących zastrzeżonymi znakami towarowymi można znaleźć TUTAJ.

O ile większość obiektów na liście – to budowle prywatne lub komercyjne, niektóre są bez wątpienia symbolami swoich miast porównywalnymi z warszawskim Pałacem Kultury i Nauki. Wiele wątpliwości budzi taka restrykcja w stosunku do gmachu będącego dobrem publicznym, a jednak okazuje się, że działanie zarządców Pałacu Kultury nie jest niczym niezwykłym, sporo z tych samych powodów nie wolno fotografować Statui Wolności czy gmachu Opery w Sydney…

Dodaj komentarz