Hebergement Alzheimer, Paryż, proj. Philippon-Kalt Architectes, źródło: www.ponka.fr

Paryski eksperyment

Przy rue Blanche w centrum Paryża w 2012 roku oddano do użytku dom opieki, przeznaczony dla chorych na Alzheimera. Projekt architektoniczny budynku opracowała pracownia Philippon-Kalt Architectes, znana z pasji do eksperymentowania. Architekci z tego biura w swoich projektach testują zarówno nowe materiały czy rozwiązania techniczne, jak i nowatorskie pomysły estetyczne. Philippon-Kalt Architectes są m.in. autorami pierwszej we Francji elewacji, składającej się z paneli słonecznych, zrealizowanej na obiekcie otoczonym opieką konserwatorką.

Hebergement Alzheimer, Paryż, proj. Philippon-Kalt Architectes, źródło: www.ponka.fr
Hebergement Alzheimer, Paryż, proj. Philippon-Kalt Architectes, źródło: www.ponka.fr

Projekt zrealizowany przy 49 rue Blanche nie jest autorskim projektem: to rozbudowa i modernizacja istniejącego obiektu. Powstał on w 1936 roku i do lat 60. pełnił funkcję domu opieki dla weteranów wojennych; aż do 2005 roku działały tu jednocześnie dom opieki i centrum rehabilitacji. Kilka lat temu budynek przejęła spółka, podległa instytucji, zarządzającej francuskim mieszkalnictwem (duża część budynków mieszkalnych we Francji należy do państwa i oferuje lokale na wynajem). Postanowiono w budynku urządzić ośrodek dla osób starszych, cierpiących na chorobę Alzheimera. Aby to było możliwe, gmach należało rozbudować i przebudować. Zlecono to pracowni Philippon-Kalt Architectes.

Hebergement Alzheimer, Paryż, proj. Philippon-Kalt Architectes, źródło: www.ponka.fr
Hebergement Alzheimer, Paryż, proj. Philippon-Kalt Architectes, źródło: www.ponka.fr

Co ciekawe, w chwili gdy zapadła decyzja o podwyższeniu budynku o dwie kondygnacje w oczywisty sposób projektanci zdecydowali się zupełnie zmienić wygląd fasady. Uznali, że po nadbudowie ta pierwotna, historyczna elewacja wyglądałaby niczym pastisz. W ten sposób narodził się pomysł na dwuwarstwową elewację: jedną stanowi faktyczna ściana budynku, drugą ażurowa i ekspresyjna, wręcz rzeźbiarska kompozycja z betonu. Ona też – poza funkcją estetyczną – stanowi osłonę schodów przeciwpożarowych. Dzięki nim do każdego pomieszczenia w budynku można się dostać także z zewnątrz.

Hebergement Alzheimer, Paryż, proj. Philippon-Kalt Architectes, źródło: www.ponka.fr
Hebergement Alzheimer, Paryż, proj. Philippon-Kalt Architectes, źródło: www.ponka.fr

Philippon-Kalt Architectes wszystkie swoje decyzje projektowe konsultowali z lekarzami psychologiami, badaczami chorób podeszłego wieku. Bazą do projektu były przeprowadzone w latach 80. badania nad Alzheimerem, których autorami byli Georges i Jean Louis Patat.
Budynek miał im nie tylko dać schronienie, ale i wspomagać prace nad utrzymaniem ich w dobrej kondycji psychicznej, a nawet spowolnić rozwój choroby. Do tego niezbędne było wykreowanie wnętrz, które oddziaływałby pozytywnie na zmysły pensjonariuszy, wspierały pozytywne emocje, pozwalały czuć się swobodnie.
Tu wszystko jest ważne: kolor ścian, wielkość i rozlokowanie pokoi, kształt klatki schodowej. Chorzy otoczenie odbierają zupełnie inaczej niż osoby zdrowe i to otoczenie należy zaprojektować tak, aby nie wywoływało żadnych negatywnych reakcji.
Według badań chorzy na Alzheimera źle czują się w małych, zamkniętych przestrzeniach. Dlatego też w paryskim ośrodku większość pomieszczeń jest otwarta i pełna światła. Zamiast ciągu małych pokoi miejsca do mieszkania ukształtowano na wzór samodzielnych mieszkań; rozbudowano system komunikacji zarówno poziomej, jak i pionowej – wygodne, szerokie, jasne korytarze czy schody nie powodują u pensjonariuszy uczucia zagubienia czy lęku. Bardzo starannie dobrano kolorystykę wnętrz: tam, gdzie to konieczne ma ona wyciszać pacjentów, gdzie indziej stymulować ich do aktywności. Kolory ułatwiają poruszanie się po budynku, są „drogowskazami”, na zasadzie skojarzeń wspomagają nawigację w przestrzeniach ośrodka. Spore znaczenie dla terapii ma kontakt z zielenią – dlatego w budynku pojawia się sporo roślin, jest tradycyjny ogród oraz zadaszony taras.

Hebergement Alzheimer, Paryż, proj. Philippon-Kalt Architectes, źródło: www.ponka.fr
Hebergement Alzheimer, Paryż, proj. Philippon-Kalt Architectes, źródło: www.ponka.fr

Paryski ośrodek, ceniony zarówno ze względu na wspomagające terapię pensjonariuszy rozwiązania przestrzenne, jak i za oryginalną architekturę jest dowodem na to, że w centrum miasta, wśród wielofunkcyjnej, wielkomiejskiej zabudowy jest miejsce także na odpowiednio zaprojektowany dom opieki, oddany w użytkowanie osobom chorym i starym.

Dodaj komentarz