Joanna Rajkowska "Pozdrowienia z Alej Jerozolimskich", 2002, fot. Bartosz Stawiarski, źródło: http://artmuseum.pl

Sztuka publiczna, czyli jaka?

Jak co roku od sześciu lat w październiku w warszawskim Muzeum Sztuki Nowoczesnej odbył się festiwal Warszawa w Budowie. W tym roku poświęcony był artystom – ich obecności w przestrzeni miasta, temu, jaki jest artystów wpływy na miasto i ich udział w jego życiu codziennym.

Joanna Rajkowska "Pozdrowienia z Alej Jerozolimskich", 2002, fot. Bartosz Stawiarski, źródło: http://artmuseum.pl
Joanna Rajkowska „Pozdrowienia z Alej Jerozolimskich”, 2002, fot. Bartosz Stawiarski, źródło: http://artmuseum.pl

Tak o założeniach ideowych festiwalu pisali sami jego twórcy: „Warszawa 2014 roku jest centrum życia artystycznego Polski. To tutaj swoje siedziby mają najważniejsze instytucje kultury, galerie komercyjne i redakcje magazynów kulturalnych. Każdego miesiąca otwiera się kilkanaście wystaw, odbywają się prezentacje książek, performanse, dyskusje i pokazy filmów. Również za sprawą symbolicznych realizacji w przestrzeni publicznej (Pozdrowienia z Alei Jerozolimskich Joanny Rajkowskiej, Tęcza Julity Wójcik) warszawska sztuka pojawia się na pierwszych stronach gazet, a mieszkańcy stolicy mają wyrobione zdanie na jej temat.
Również sami twórcy przez swój styl życia wyznaczają trendy, które po pewnym czasie stają się obowiązujące i typowe dla społeczeństwa lub niektórych jego grup. Artyści oraz ich sztuka odgrywają więc ważną rolę w procesach emancypacyjnych.
WWB od początku była festiwalem opisującym miasto. W tym roku opowiedzą o nim artyści sztuk wizualnych, których rola w tworzeniu Warszawy jest ciągle niedoceniana. To oni byli często prekursorami nowego miejskiego życia, które dzisiaj stanowi o atrakcyjności stolicy”.

W ramach festiwalu Warszawa w Budowie 6 odbyła się też sesja naukowa, poświęcona sztuce publicznej. Wzięli w niej udział badacze i badaczki od lat skupieni wokół zagadnień sztuki współczesnej i jej istnienia także w ogólnodostępnych przestrzeniach miast. Ewa Majewska, Maria Poprzęcka, Stanisław Ruksza i Ewa Tatar zostali zaproszeni do udziału w sesji pod pretekstem debaty na temat rzeźby „Pozdrowienia z Alei Jerozolimskich” Joanny Rajkowskiej, czyli popularnej i powszechnie rozpoznawalnej „Plamy”. Ich wystąpienia w bardzo rożny sposób odnosiły się do spraw sztuki publicznej w Polsce w XX i XXI wieku (głównie po roku 2000). Ewa Tatar przeanalizowała głośną pracę Julity Wójcik, czyli stojącą na Placu Zbawiciela „Tęczę” – drugie, obok „Palmy” kontrowersyjne dzieło sztuki, istniejące w miejskiej przestrzeni Warszawy. Prof. Maria Poprzęcka przytoczyła biurokratyczną procedurę, którą musiała przejść Joanna Rajkowska, by „Palmę” na ruchliwym Rondzie de Gaulle’a w ogóle postawić.

Wstęp do historii sztuki publicznej w Warszawie – sesja naukowa | 2014-10-17 | cz. 1. – Maria Poprzęcka from Muzeum Sztuki Nowoczesnej on Vimeo.

Wszystkie wystąpienia są obrazem najnowszych dziejów sztuki publicznej w Polsce (na przykładzie Warszawy), ale pozwalają zarazem zastanowić się, jaki jest sens takiej sztuki, jak cel jej istnienia. Czy pomnik jest sztuką publiczną? Czy dzieło sztuki, istniejące w ogólnodostępnej przestrzeni miasta, gdzie można się na nie natknąć przypadkowo i bez przygotowania oddziałuje inaczej i ma inne znaczenie, niż to, zamknięte w galerii? Po co nam są takie dzieła?

Wszystkie wystąpienia z sesji „Wstęp do historii sztuki publicznej w Warszawie” można zobaczyć na stronie internetowej Muzeum Sztuki Nowoczesnej.

Dodaj komentarz