Park Zaryadye w Moskwie, proj. Diller Scofidio + Renfro, źrodło: http://parkzaryadye.com/en/

Zielona alternatywa dla Placu Czerwonego

Na początku listopada 2013 rozstrzygnięto konkurs na projekt parku, położonego zaledwie kilkadziesiąt metrów od moskiewskiego Placu Czerwonego. Plebiscyt był niezwykły z kilku powodów. Park Zaryadye będzie pierwszą tego typu inwestycją w rosyjskiej stolicy od ponad pół wieku. W konkursie brało udział kilkadziesiąt najbardziej znanych pracowni architektonicznych na świecie – projekt, dotyczący tak prestiżowej lokalizacji jest marzeniem wielu. Park ma być największą, najbardziej rozpoznawalną i najsłynniejszą przestrzenią publiczną w mieście. Liczący 130 tys. m2 park ma powstać w miejscu zburzonego niedawno gmachu Hotelu Rosja, nad brzegiem rzeki Moskwy, obok Kremla i Placu Czerwonego.

Park Zaryadye w Moskwie, proj. Diller Scofidio + Renfro, źrodło: http://parkzaryadye.com/en/
Park Zaryadye w Moskwie, proj. Diller Scofidio + Renfro, źrodło: http://parkzaryadye.com/en/

W ramach konkursu miał być wybrany projekt, zamieniający tę przestrzeń w publiczny park wyposażony w sporą ilość infrastruktury – pawilonów czy elementów małej architektury. Co więcej, nowe założenie powinno spełniać szereg warunków technicznych, być nieprzeciętnie atrakcyjną i nowoczesną przestrzenią, pasującą zarazem do zabytkowego kontekstu.

Park Zaryadye w Moskwie, proj. Diller Scofidio + Renfro, źrodło: http://parkzaryadye.com/en/
Park Zaryadye w Moskwie, proj. Diller Scofidio + Renfro, źrodło: http://parkzaryadye.com/en/

Pierwszą nagrodę w moskiewskim konkursie otrzymała amerykańska pracownia Diller Scofidio + Renfro. Druga powędrowała do rosyjskich architektów z zespołu TPO „Reserve”, trzecią otrzymali Holendrzy z MVRDV.
Dla laureatów konkursu projektowanie parku w przestrzeni zurbanizowanej nie jest niczym nowym. Diller Scofidio + Renfro – to autorzy słynnej High Lane w Nowym Jorku, terenu zielonego utworzonego na wiaduktach nieczynnej kolejki. Na początku tego roku ten sam zespół zwyciężył w konkursie na projekt parku, położonego w samym centrum szkockiego miasta Aberdeen, ten jednak został ostatecznie odrzucony jako zbyt drogi. Elizabeth Diller, Ricardo Scofidio i Charles Renfro bardzo często wprowadzają do swoich projektów zieleń, niezwykle dużą wagą przywiązują też do zmysłowego odbioru swoich realizacji. Najbardziej tego widowiskowym przykładem jest Blur Building, pawilon zbudowany na Expo w 2002 roku w szwajcarskim Yverdon-les-Bains. Postawiony na końcu mola na jeziorze pawilon był tak szczelnie otoczony warstwą pary wodnej, że wyglądał jak unosząca się nad taflą wody chmura. Co więcej, do owej chmury można było wejść.

Park Zaryadye w Moskwie, proj. Diller Scofidio + Renfro, źrodło: http://parkzaryadye.com/en/
Park Zaryadye w Moskwie, proj. Diller Scofidio + Renfro, źrodło: http://parkzaryadye.com/en/

Projektując park dla rosyjskiej stolicy architekci także postawili na doznania zmysłowe. Postanowili wykreować na wpół dziki świat, w którym użytkownik będzie mógł doświadczyć wszystkich rodzajów krajobrazu, występujących w Rosji: pojawią się te tereny leśne, bagienne, naśladujące step i tundrę. Co najważniejsze: w parku nie przewidziano klasycznych ścieżek, alejek i wyznaczonych dróg. Architekci chcą, by użytkownicy mogli po parku błądzić jak chcą, by mogli się „zapaść” w przyrodę i chłonąć ją na swój, a nie z góry narzucony sposób. W parku ma być wytworzony specyficzny mikroklimat, zachowana odpowiednia wilgotność, a nawet nieco inna temperatura. Wszystko po to, by jak najintensywniej odczuwać można było zapachy rosnących tu roślin. Co więcej, w rożnych częściach parku ma panować inny mikroklimat – zależny od tego, jaki rodzaj krajobrazu i roślinności będzie w niej reprezentowany.

Park Zaryadye w Moskwie, proj. Diller Scofidio + Renfro, źrodło: http://parkzaryadye.com/en/
Park Zaryadye w Moskwie, proj. Diller Scofidio + Renfro, źrodło: http://parkzaryadye.com/en/

Budynki, jakie znajdą się w parku mają mieć formę szklanych, organicznych form, wyrastających z ziemi tak, by jak najmniej ingerowały w przestrzeń, aby nasuwały skojarzenia raczej z tworami natury niż obiektami budowlanymi.

Swoją wizję parku Diller Scofidio + Renfro zbudowali według idei, którą nazywają „wild urbanism” , a która ma dawać szansę na kontakt wszystkimi zmysłami z różnymi rodzajami przyrody bez konieczności opuszczania miasta. Ale przede wszystkim w tej idei zapisane jest, aby ludzie i rośliny posiadali równy status: architekci nie chcą tworzyć przestrzeni, gdzie drzewa i kwiaty są ozdobą ku uciesze spacerowiczów. Chcą budować takie parki, w których roślina i człowiek współistnieją na równych prawach. Rośliny i ludzie nie są rozdzieleni chodnikami i krawężnikami, funkcjonują na jednej ziemi, jednym terenie, w jednej przestrzeni.

Więcej informacji i ilustracji na http://parkzaryadye.com/en/

Dodaj komentarz