Plac na glanc, Katowice, źródło: http://miasto-ogrodow.eu

Zmiana w przestrzeni publicznej

Zamek Cieszyn, działająca od 2005 roku instytucja, mająca na celu „rozwój innowacyjnej przedsiębiorczości poprzez wykorzystanie potencjału wzornictwa” wśród licznych swoich przedsięwzięć, promujących dobry dizajn co roku organizuje wystawy pod wspólnym tytułem „Dizajn w przestrzeni publicznej”. Każda edycja ekspozycji oraz licznych towarzyszących im wydarzeń koncentruje się wokół innych zagadnień – mówiło się już o potrzebach osób starszych czy o urban gardeningu. W tym roku tematem wystawy jest zmiana.

Miasto i ogród, Warszawa, źródło: http://miastoiogrod.pl
Miasto i ogród, Warszawa, źródło: http://miastoiogrod.pl

Ekspozycja „Dizajn w przestrzeni publicznej. Zmiana” czynna jest w Zamku Cieszyn od 10 listopada 2015 do 10 stycznia 2016 roku. Można na niej zobaczyć zrealizowane w różnych zakątkach świata projekty, mające na celu punktową zmianę – poprawę jakości przestrzeni w danym miejscu, pomoc mieszkańcom niewielkiego terenu, działania lokalne, precyzyjnie dobrane, by rozwiązać jakiś regionalny problem lub uatrakcyjnić zaniedbany obszar.
„Bywa, że zaczyna się od małych ingerencji, oddolnych inicjatyw, wychodzących od ludzi, którzy nie zgadzają się na bylejakość. Miejscy aktywiści, nie czekając na zgodę decydentów, sami wkraczają do akcji i zmieniają publiczne przestrzenie. Wiele z tych zmian z założenia ma czasowy charakter. Bywa, że tego typu przedsięwzięcia realizują utytułowani architekci i projektanci. Niekiedy zmiany inicjują mądrzy gospodarze miast, dla których rewitalizacja zaniedbanych przestrzeni musi być powiązana z działaniami społecznymi. Sprawcą diametralnych zmian wciąż jest polityka, choćby ta najnowsza, zmuszająca ludzi do masowego exodusu” – pisze o swojej wystawie jej kuratorka, Katarzyna Dorda.

Reflex, Warszawa, źródło: www.dingflux.com
Reflex, Warszawa, źródło: www.dingflux.com

Wszystkie prezentowane w Zamku Cieszyn realizacje można obejrzeć w katalogu wystawy (DO POBRANIA). Wśród pokazywanych realizacji są także działania z Polski – wbrew pozorom aktywność zarówno społeczników, jak i władz samorządowych jest nie tylko coraz większa, ale i coraz bardziej skuteczna. W Cieszynie wśród na to przykładów można zobaczyć projekt organizacji „Miasto i Ogród”, która na 4 letnie miesiące pusty plac przez Pałacem Kultury zamieniła w zieleniec pełen ziół, kwiatów, krzewów, w których uprawie pomagali mieszkańcy. To przedsięwzięcie od początku było pomyślane jako tymczasowe; bardziej trwały charakter ma „Plac na glanc”, projekt samorządu miasta Katowice, w ramach którego we współpracy z mieszkańcami w przyjazne i atrakcyjne przestrzenie zamieniane są zaniedbane podwórka. Na wystawie pojawił się także projekt, zrealizowany dzięki Fundacji Bęc Zmiana, czyli „Reflex” – instalacja autorstwa Joanny Piaścik, zawieszona na ścianie kamienicy tak, by odbijać słońce i doświetlać zacienione podwórko między domami.

Plac na glanc, Katowice, źródło: http://miasto-ogrodow.eu
Plac na glanc, Katowice, źródło: http://miasto-ogrodow.eu

„Wybór prezentowanych na wystawie projektów jest dość szeroki, ponieważ drogi do zrównoważonej i świadomie zaprojektowanej przestrzeni publicznej są różne. Czasem wystarczy jedynie niewielka instalacja, drobny element, ledwie zauważalny w przestrzeni, by poprawić jakość życia mieszkańców. Z kolei instalacje, aktywizujące społeczeństwo jedynie tymczasowo poprzez atrakcyjne formaty, wydarzenia artystyczne, czy zajęcia dla dzieci, mimo wszystko zmieniają świadomość użytkowników przestrzeni publicznej, pokazując jednocześnie niewykorzystany potencjał danego miejsca” – pisze w katalogu wystawy Katarzyna Droda. Wszystkie tego typu przedsięwzięcia należy promować, nagłaśniać, a nawet kopiować.

Więcej o wystawie na stronie Zamku Cieszyn